Schiedammers & de stad samen aan de slag

Jonge professionals willen van mee-denken naar mee-maken

Zes jonge Schiedamse ondernemers bedachten de afgelopen anderhalf jaar samen hoe zij het Gat van Bolmers willen invullen: de ruimte die de Broersvest met het Broersveld verbindt moet een stadstuin met speelplek worden, en de gymzaal een grand café. Samen noemen ze zich Bolwerk. Hun ideeën worden werkelijkheid, dankzij de optimale steun van de gemeente Schiedam. “Een nieuwe wijze van gelijkwaardige co-productie”, noemt projectmanager Maarten van Otterdijk het. “Pionieren en je ruimte pakken”, roepen de jongeren. Op 24 april gaven Cilia, Joch en Anouk de beduusde Maarten van Otterdijk een welgemeend bloemetje. Als kleine dank voor de constructieve samenwerking sinds november 2013.

IMG_7710

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Passie en draagvlak
Cilia Batenburg is kunsthistorica, Joch Elderkamp is ontwerper en Anouk van Mil is grafisch ontwerper. Dus geen landschapsarchitecten. “We werken samen met architect Robbert Guis, ontwerper Peter Verschuuren en smid Luuk Verzijden. Samen noemen we ons Bolwerk. Wij zijn enthousiaste jonge ondernemers die het wonen en leven in Schiedam positief benaderen en daaraan onze eigen bijdrage willen leveren. Natuurlijk kun je honderd ideeën per dag hebben, maar het moet wel haalbaar zijn. En meehelpen en uitvoeren zijn volgende stappen!” De gemeente werkt samen met Bolwerk aan de uitvoering van hun plannen. Waarom? Onder andere vanwege hun passie en draagvlak!

Er was geen plan
Op 25 november 2013 schoven de jonge ondernemers met een groep van 30 belangstellenden aan bij een brainstorm over het Gat van Bolmers in het kader van SchiedamsDOEN. Maarten van Otterdijk: “Wij hadden toen als gemeente echt geen plan voor die ruimte. Voorheen werkten we altijd een denkrichting uit met architecten en legden die dan aan een groep bewoners voor. Nu lieten we alles open, we namen het risico en hebben ruimte gelaten voor initiatief van de Schiedammers. Bas Heessels, onze externe landschapsarchitect, riep: “Tijd voor plons!” en zo zijn we samen met projectassistente Karin Vermeer in het diepe gesprongen. Op voorwaarde dat ze ook tot het eind zouden meehelpen.”

Uit je comfortzone
Anouk benadrukt dat die ruimte werd gepakt: “En dan moet je er ook invulling aan geven. We investeerden in een idee zonder dat er een opdracht lag, en waarvan we ook de uitkomst niet wisten. Maar als je de touwtjes in handen neemt, moet je er ook keihard voor werken. En soms moeten ideeën sneuvelen. Anderzijds zorgt het er bij de gemeente voor dat mensen uit hun comfortzone worden gehaald. Dat is soms echt wennen, maar het levert mooie, nieuwe en unieke resultaten op.”

Pionieren
Cilia vindt het ook super-interessant hoe het achter de schermen in het stadskantoor gaat. “Soms heeft een proces een politieke lading. Ik zie dat we pionieren met de ambtenaren naar een nieuwe vorm van samenwerken. Zowel Bolwerk als de gemeente hebben zich moeten aanpassen. In het begin wilde iedereen alles met iedereen overleggen. Nu zitten we in verschillende werkgroepen zodat je concreet en snel overlegt met de discipline die daarvoor echt nodig is. Dat spaart tijd en geld.” Het vergaderen vindt meestal plaats buiten het stadskantoor op de werkplaatsen en in de kantoren van het collectief.

Mede-eigenaars
Ook Maarten vond het in het begin spannend, want “stel dat ze opeens niet meer zouden komen opdagen? Ik had geen B-scenario! Maar het gaat goed, ze zijn echte mede-eigenaars en hebben begrip voor de beheersbaarheid. Ik zie dat mijn mede-ambtenaren nu uit hun kaders stappen. We werken soms tegen de regels aan. Zo is er het Handboek Openbare Ruimte met voorschriften voor allerlei materialen. Toch zoeken wij de ruimte als iets beter binnen ons concept past.”

Communicatieproces
Opvallend is het communicatieproces rondom het Gat van Bolmers. Omwonenden worden steeds persoonlijk op de hoogte gehouden en betrokken bij de ontwikkelingen. Op de agenda staan bijvoorbeeld Buurtborrels om informatie uit te wisselen rondom de voortgang van de transitie. Uit eerdere gesprekken met de buurt kwam voort dat ze het speelgedeelte ’s avonds graag willen kunnen afsluiten. Er komt een fietsenstalling voor de buurt, en een bloembak is opgeschoven zodat het niet meer als opstap voor een inbraak kan dienen. Er is goed nagedacht over de verdiepte vuilnisbakken en over zichtlijnen voor sociale controle.

Kinderen en jonge gezinnen
De gemeente stelt geld beschikbaar voor het opknappen van de naastgelegen Comenius-gymzaal zodat die een horeca-invulling kan krijgen. Het gebouw wordt casco opgeknapt en via een tender in de markt gezet. Horeca-ondernemers kunnen hierop inschrijven, maar moeten voldoen aan een programma van eisen dat is afgestemd op de functie van de binnentuin, dus ook gericht op kinderen en jonge gezinnen.

Joch legt uit dat Bolwerk niet zoekt naar een opvulling: “De gemeente werkt aan de Comeniuszaal. Wij zorgen voor het plein: “Wij voelen de noodzaak niet om te bebouwen en willen de erfenis van Bolmers gebruiken.“ Dat doen ze o.a. samen met een groep kinderen met de naam ‘Bolwerkje’. Zij ontwerpen in drie middagen tijd een natuurspeelplaats. Bijzonder is dat de kinderen hetzelfde dachten over de open plek. “Wat fijn dat hier een gat is”, zei één van de kinderen glunderend.

Nieuwe trede op de participatieladder
Samen praten ze over het proces van de samenwerking. Joch: “Het is interessant wie je ambtenaren, professionals en burgers noemt. Het zijn etiketten. Aan dit project begonnen we als participerende burgers en inmiddels zijn we uitvoerende professionals.”

“Het gaat om een nieuwe trede op de participatieladder”, stelt Maarten van Otterdijk. “Van geïnformeerd worden tot mede-màken.” Anouk herinnert zich dat wethouder Marcel Houtkamp er al snel positief tegenover stond. “Wethouder Houtkamp heeft in het hele proces een belangrijke rol gespeeld,” benadrukt Maarten. “Hij heeft bestuurlijk de aanpak flink ondersteund. Er moest gezocht worden naar een goede oplossing voor de komende jaren, zodat het openbaar gebied, gymzaal en speeltuin een logisch geheel vormen. De Kloosterplaats moet een belangrijke plek in de stad worden.”

Conclusie van dit gesprek: Als je ambtenaren, professionals en burgers sámen de stad wilt laten vormgeven, moet je anders leren samenwerken. Uit je comfortzone komen, anders omgaan met regels, afspraken nakomen en anders communiceren. Dát leverteen stad op waar iedereen reuzetrots op is!

Van links naar rechts: Cilia, Maarten, Joch en Anouk

Social Media

We houden u graag op de hoogte van SchiedamsDOEN.