Schiedammers & de stad samen aan de slag

1 op de 5 gezinnen in Schiedam is arm

Op zaterdag 30 november kwamen 15 Schiedammers en 3 ambtenaren bijeen om in de Bibliotheek Schiedam over Armoede te praten. Onder leiding van Ursula Rutten, medewerkster van de gemeente Schiedam, werden veel pijnlijke issues besproken. Ook enkele ‘ervaringsdeskundigen’ schoven aan en vertelden uit eigen ervaring schrijnende verhalen.

Steeds meer gezinnen met schuldvragen

Wie zich in Schiedam inzet voor schuldhulpverlening, welzijn, armoedebestrijding, Voedselbank, Kledingbank, Vluchtelingenwerk, etc, houdt z’n hart vast. Tachtig procent van de mensen die bij Stichting Welzijn Schiedam (SWS) aankloppen, komen met schuldvragen. In het wijkcentrum in Oost en Nieuwland komen steeds meer mensen die niets te eten hebben. Dat komt ook omdat de eisen van de Voedselbank steeds hoger worden, waardoor het veel langer duurt voor je in aanmerking komt.

In Schiedam leven 6.000 huishoudens met een laag inkomen: tot 120 % van de bijstandsnorm. In Schiedam is één op de vijf gezinnen arm, landelijk is dat één op de tien gezinnen. De gemeente bereikt nu de helft van de 3.000 huishoudens met een ‘regeling koelkast en wasmachine’, maar de helft bereikt men niet. Die mensen staan niet in de systemen, zijn laaggeletterd en spreken soms de taal niet. De gemeente krijgt geen informatie om die groepen aan te schrijven en vraagt zich af: hoe kunnen we die groepen bereiken?

Vicieuze cirkel

Veel mensen met schulden komen in een vicieuze cirkel terecht waardoor ze er bijna niet meer uit komen. Schuldeisers claimen alle inkomsten, waardoor andere schuldeisers niet worden betaald en weer boetes opleggen. Je mag bovendien maar 3 jaar gebruik maken van de Voedselbank, dan stopt het. Zelfs al heeft je gezin daarna honger.

De gemeente neemt nu al waar dat de Zelfstandigen Zonder Personeel, de ZZP-ers, in de hoek met sterk stijgende problemen zitten. Zij verdienen vaak het zout in de pap niet meer.

Veel mensen uit andere culturen hebben handschulden. Dat zijn mondelinge afspraken waarvoor geen schuldbekentenissen bestaan. Ook daardoor ontstaan grote problemen.

Verborgen armoede

Er is veel verborgen armoede. Bijvoorbeeld bij groepen waarin het cultureel is bepaald dat je nooit over je schulden praat. ‘Hard werken en doorgaan’ is daar het motto. Veel mensen doen er van alles aan doen om maar niet in de bijstand te komen. Ze schrapen € 900 in de maand bij elkaar met allerlei schoonmaakbaantjes. Die willen het zelf redden. Maar daardoor maken ze ook geen gebruik van regelingen waarop ze wel recht hebben. Zoals de koelkast- en wasmachineregeling.

Er is ook veel verborgen armoede in ‘de rijke wijken’ van Schiedam waar mensen soms torenhoge hypotheken hebben gekregen, en nu ze hun baan of banen kwijt zijn, in zware armoede verkeren. Ze krijgen geen uitkering omdat ze eerst hun huis moeten opeten. Maar je kunt in deze tijd je huis niet verkopen. Of je moet het verkopen met zo’n verlies dat je de komende tien jaar nog afbetaalt op een bezit dat je niet meer hebt. Bovendien vallen ze buiten elke subsidieregeling. Cabaratière Saskia Meijer heeft over die nieuwe armoede een theaterprogramma gemaakt.

Hoe bereik je de verborgen armen?

Zeventien procent van de mensen is laaggeletterd. De aanwezigen denken dat je die kunt bereiken via filmpjes die getoond kunnen worden in wachtkamers bij huisartsen, in het ziekenhuis of in de supermarkt. Daarin kun je verwijzen naar een brochure, website, of informatiebalie waar vrijwilligers voor goede opvang en doorverwijzing kunnen zorgen.

Woningcorporaties en Energieleveranciers die merken dat men erg achter raakt met de maandelijkse betalingen, zouden ergens aan de bel moeten kunnen trekken voordat het helemaal te laat is. Mensen die met schulden zitten, kunnen dan vaak nog geholpen worden.

Meer oog voor elkaar

Met meer oog voor elkaar en meer zorg voor mensen in je eigen buurt, kan de participatiemaatschappij een oplossing zijn voor veel eenzaamheid en verborgen armoede. Met een maatschappelijk netwerk kunnen we elkaar helpen. In veel armere wijken en in andere culturen doen mensen dat al lang.

Chinezen hebben een eigen systeem. Ze sparen in hun eigen gemeenschap elk jaar samen. Dat bedrag gaat dan dat jaar naar het armste gezin binnen die gemeenschap. Armoede heeft dus verschillende invalshoeken.

Gezondheid gaat achteruit

Bij de nieuwe armen gaat ook de gezondheid achteruit omdat ze zich niet aanvullend kunnen verzekeren en daardoor niet meer naar de tandarts of de huisarts gaan, en hun medicijnen niet meer kunnen betalen. Instrumenten worden door chronisch zieken hergebruikt, ook al mag dat eigenlijk niet.